THẨM ĐỊNH GIÁ DOANH NGHIỆP PHỤC VỤ M&A, TRÁI PHIẾU VÀ TÁI CẤU TRÚC TÀI CHÍNH

Thẩm định giá doanh nghiệp là bước then chốt giúp tối ưu chi phí và đảm bảo an toàn pháp lý khi M&A, huy động vốn hay tái cấu trúc tài chính. Việc xác định đúng giá trị thực không chỉ dựa trên tài sản hiện có mà còn phụ thuộc vào dòng tiền, triển vọng kinh doanh và quản trị rủi ro tương lai.

Từ ngày 01/07/2024, Thông tư 36/2024/TT-BTC chính thức có hiệu lực (thay thế Thông tư 28/2021/TT-BTC), quy định mới nhất về các cách tiếp cận và phương pháp thẩm định giá doanh nghiệp chuẩn mực. Cùng tìm hiểu chi tiết các quy định này ngay dưới đây.

• Xem thêm: Định giá doanh nghiệp có tính đến khoản nợ không?

​

Vì sao cần thẩm định giá doanh nghiệp khi thực hiện M&A?

Trong một thương vụ M&A, bên mua không chỉ cần biết doanh nghiệp mục tiêu đang có bao nhiêu tài sản mà quan trọng hơn là doanh nghiệp đó thực sự đáng giá bao nhiêu tại thời điểm giao dịch.

Nếu chỉ dựa vào báo cáo tài chính hoặc mức giá mà bên bán đưa ra, bên mua có thể khó nhận diện đầy đủ những yếu tố làm tăng hoặc giảm giá trị doanh nghiệp. Chẳng hạn, một doanh nghiệp có doanh thu lớn nhưng phụ thuộc quá nhiều vào một số khách hàng, có khoản phải thu khó thu hồi hoặc đang sử dụng đòn bẩy tài chính cao sẽ có mức rủi ro khác hoàn toàn so với một doanh nghiệp có dòng tiền ổn định và cơ cấu vốn an toàn.

Thẩm định giá hỗ trợ bên mua

Đối với bên mua, kết quả thẩm định giá giúp trả lời một câu hỏi quan trọng: mức giá dự kiến bỏ ra có tương xứng với giá trị kinh tế mà doanh nghiệp mục tiêu có thể mang lại hay không?

Việc phân tích giá trị doanh nghiệp còn giúp nhận diện những yếu tố cần được xem xét sâu hơn trong quá trình đàm phán như nợ vay, nghĩa vụ tài chính, tài sản không phục vụ hoạt động kinh doanh, khoản phải thu, hàng tồn kho, tài sản vô hình hoặc các khoản đầu tư tài chính.

Khi giá trị được xác định trên cơ sở dữ liệu và phương pháp phù hợp, doanh nghiệp có thêm cơ sở để xây dựng chiến lược đàm phán thay vì chỉ thương lượng dựa trên kỳ vọng của bên bán.

Thẩm định giá hỗ trợ bên bán

Đối với bên bán, thẩm định giá doanh nghiệp giúp xác định mức giá tham chiếu trước khi đưa doanh nghiệp hoặc phần vốn sở hữu ra giao dịch.

Điều này đặc biệt quan trọng khi doanh nghiệp có tài sản lớn nhưng lợi nhuận chưa phản ánh hết giá trị, hoặc ngược lại, doanh nghiệp có giá trị thương hiệu, hệ thống khách hàng và khả năng tạo dòng tiền nhưng giá trị tài sản trên sổ sách tương đối thấp.

Một báo cáo thẩm định giá độc lập cũng có thể giúp doanh nghiệp giải thích cơ sở hình thành giá trị trong quá trình làm việc với nhà đầu tư hoặc đối tác M&A.

Thẩm định giá doanh nghiệp trong giao dịch trái phiếu có ý nghĩa gì?

Đối với doanh nghiệp phát hành hoặc sử dụng trái phiếu như một công cụ huy động vốn, khả năng tài chính và năng lực tạo dòng tiền là những vấn đề đặc biệt quan trọng.

Thẩm định giá doanh nghiệp không thay thế việc đánh giá tín dụng, thẩm định pháp lý hay phân tích khả năng trả nợ. Tuy nhiên, kết quả thẩm định giá có thể cung cấp thêm một góc nhìn độc lập về giá trị tài sản, vốn chủ sở hữu và năng lực kinh tế của doanh nghiệp.

Trong trường hợp doanh nghiệp có nhiều tài sản như bất động sản, nhà máy, dây chuyền sản xuất, máy móc thiết bị hoặc các khoản đầu tư, việc xem xét lại giá trị các tài sản này có thể giúp phản ánh sát hơn cơ cấu giá trị thực tế của doanh nghiệp.

Đặc biệt, khi doanh nghiệp đang chịu áp lực nợ, cần đánh giá khả năng thanh toán hoặc xây dựng phương án cơ cấu lại nguồn vốn, việc xác định giá trị doanh nghiệp cần được thực hiện trên cơ sở xem xét đồng thời tài sản – nợ phải trả – dòng tiền – khả năng sinh lời – rủi ro tài chính.

Cần lưu ý rằng chứng thư hoặc báo cáo thẩm định giá chỉ được sử dụng theo mục đích và phạm vi được xác định trong hồ sơ, hợp đồng thẩm định giá; doanh nghiệp cần trao đổi rõ mục đích sử dụng ngay từ khi xác lập phạm vi công việc.

Thẩm định giá phục vụ tái cấu trúc tài chính doanh nghiệp

Tái cấu trúc tài chính thường xuất hiện khi doanh nghiệp cần xử lý mất cân đối dòng tiền, giảm áp lực nợ, thay đổi cơ cấu vốn hoặc tìm kiếm nguồn vốn mới.

Trong quá trình này, câu hỏi không chỉ là doanh nghiệp đang có bao nhiêu tài sản mà còn là giá trị kinh tế thực tế của từng nhóm tài sản và giá trị vốn chủ sở hữu còn lại là bao nhiêu.

Ví dụ, doanh nghiệp có thể đang sở hữu một quỹ đất, nhà xưởng hoặc dây chuyền sản xuất có giá trị đáng kể nhưng chưa khai thác hiệu quả. Ngược lại, một số tài sản ghi nhận trên sổ sách với giá trị cao có thể đã lỗi thời, giảm khả năng sinh lời hoặc khó chuyển đổi thành tiền.

Thẩm định giá giúp doanh nghiệp có thêm cơ sở để xem xét các phương án như bán tài sản không thiết yếu, chuyển nhượng vốn, tái phân bổ nguồn lực, thu hút nhà đầu tư chiến lược hoặc xây dựng phương án xử lý nghĩa vụ tài chính.

Đối với doanh nghiệp đang có khoản nợ lớn, việc đánh giá giá trị doanh nghiệp cũng cần đặc biệt chú ý đến cơ cấu nợ và quyền lợi của các bên liên quan. Giá trị doanh nghiệp và giá trị vốn chủ sở hữu không phải lúc nào cũng giống nhau. Khi doanh nghiệp có nghĩa vụ nợ đáng kể, việc chuyển từ giá trị doanh nghiệp sang giá trị vốn chủ sở hữu cần được xem xét trên cơ sở phù hợp với phương pháp và dữ liệu sử dụng.

Các phương pháp thẩm định giá doanh nghiệp hiện nay

Theo Chuẩn mực thẩm định giá Việt Nam về thẩm định giá doanh nghiệp ban hành kèm theo Thông tư 36/2024/TT-BTC, có 3 cách tiếp cận chính gồm cách tiếp cận từ thị trường, cách tiếp cận từ chi phí và cách tiếp cận từ thu nhập.

Cách tiếp cận từ thị trường

Cách tiếp cận từ thị trường xác định giá trị doanh nghiệp dựa trên thông tin của các doanh nghiệp có tính tương đồng hoặc dữ liệu giao dịch phù hợp.

Hai phương pháp thuộc cách tiếp cận này là phương pháp tỷ số bình quân và phương pháp giá giao dịch. Việc lựa chọn doanh nghiệp so sánh cần xem xét những yếu tố như quy mô, ngành nghề, rủi ro kinh doanh, rủi ro tài chính và các chỉ tiêu tài chính có liên quan.

Đây là cách tiếp cận có ý nghĩa đặc biệt trong M&A vì giá trị doanh nghiệp thường cần được đặt trong tương quan với các doanh nghiệp và giao dịch tương tự trên thị trường.

Tuy nhiên, dữ liệu so sánh không phải lúc nào cũng hoàn toàn tương đồng. Vì vậy, chất lượng kết quả phụ thuộc đáng kể vào việc lựa chọn doanh nghiệp so sánh, dữ liệu đầu vào và các điều chỉnh cần thiết.

Cách tiếp cận từ chi phí – phương pháp tài sản

Phương pháp tài sản xác định giá trị doanh nghiệp thông qua giá trị các tài sản thuộc quyền sở hữu hoặc sử dụng của doanh nghiệp sau khi xem xét các nghĩa vụ liên quan theo quy định.

Phương pháp này đặc biệt hữu ích với doanh nghiệp có tỷ trọng tài sản hữu hình lớn như sản xuất công nghiệp, bất động sản, xây dựng, logistics, năng lượng hoặc doanh nghiệp sở hữu nhiều máy móc, nhà xưởng.

Một điểm cần chú ý là giá trị tài sản trên sổ sách kế toán không mặc nhiên là giá trị được sử dụng trong thẩm định giá. Tài sản có thể cần được đánh giá lại theo cơ sở và phương pháp phù hợp.

Bộ Tài chính cũng đã giải thích rằng khi áp dụng phương pháp tài sản theo Thông tư 36/2024/TT-BTC, việc đánh giá lại giá trị doanh nghiệp bao gồm cả các khoản đầu tư tài chính.

Cách tiếp cận từ thu nhập

Cách tiếp cận từ thu nhập tập trung vào khả năng tạo ra dòng tiền hoặc thu nhập trong tương lai của doanh nghiệp.

Theo quy định hiện hành, cách tiếp cận này bao gồm phương pháp chiết khấu dòng tiền tự do của doanh nghiệp, phương pháp chiết khấu dòng cổ tức và phương pháp chiết khấu dòng tiền tự do vốn chủ sở hữu.

Đây là nhóm phương pháp đặc biệt đáng chú ý khi thẩm định giá doanh nghiệp phục vụ M&A, bởi nhà đầu tư thường quan tâm không chỉ đến những gì doanh nghiệp đang sở hữu mà còn đến khả năng tạo ra lợi ích kinh tế trong tương lai.

Kết quả phụ thuộc vào nhiều giả định như doanh thu, chi phí, tốc độ tăng trưởng, dòng tiền dự kiến và tỷ suất chiết khấu. Vì vậy, việc xây dựng dự báo tài chính cần dựa trên dữ liệu có căn cứ thay vì chỉ sử dụng các con số kỳ vọng.

Hồ sơ thẩm định giá doanh nghiệp phục vụ M&A, trái phiếu và tái cấu trúc

Tùy mục đích và đặc điểm doanh nghiệp, hồ sơ cung cấp cho đơn vị thẩm định giá có thể bao gồm nhiều nhóm tài liệu khác nhau.

• Thông thường, doanh nghiệp cần chuẩn bị hồ sơ pháp lý, thông tin về cơ cấu sở hữu, điều lệ, giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, báo cáo tài chính, sổ sách kế toán, danh mục tài sản, thông tin về các khoản đầu tư, hợp đồng quan trọng, dữ liệu doanh thu – chi phí và kế hoạch kinh doanh.
• Nếu doanh nghiệp có bất động sản, nhà máy, máy móc thiết bị hoặc tài sản đặc thù, cần cung cấp thêm hồ sơ pháp lý và hồ sơ kỹ thuật liên quan.
• Trong trường hợp phục vụ M&A, thông tin về cơ cấu cổ đông, tỷ lệ vốn chuyển nhượng và mục đích giao dịch cũng có thể ảnh hưởng đến phạm vi công việc.
• Đối với tái cấu trúc tài chính, thông tin về các khoản vay, trái phiếu, nghĩa vụ thanh toán và tài sản bảo đảm là những dữ liệu quan trọng để đơn vị thẩm định giá hiểu đầy đủ bối cảnh tài chính của doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp về thẩm định giá doanh nghiệp phục vụ M&A, trái phiếu và tái cấu trúc tài chính

Thẩm định giá doanh nghiệp phục vụ M&A có bắt buộc không?

Không phải mọi giao dịch M&A đều mặc nhiên bắt buộc phải có chứng thư thẩm định giá. Tuy nhiên, thẩm định giá là công cụ quan trọng giúp các bên có cơ sở độc lập để đánh giá giá trị doanh nghiệp và hỗ trợ quá trình đàm phán. Việc có bắt buộc thực hiện hay không còn phụ thuộc vào cấu trúc giao dịch, đối tượng giao dịch và các quy định pháp luật có liên quan.

Thẩm định giá doanh nghiệp có tính đến khoản nợ không?

Có. Nợ và nghĩa vụ tài chính là những yếu tố quan trọng khi xác định giá trị doanh nghiệp và giá trị vốn chủ sở hữu. Cách xử lý cụ thể phụ thuộc vào cách tiếp cận, phương pháp thẩm định giá và phạm vi công việc.

Doanh nghiệp có nhiều tài sản thì giá trị có chắc chắn cao không?

Không. Giá trị doanh nghiệp không chỉ phụ thuộc vào số lượng hoặc giá trị tài sản mà còn liên quan đến khả năng khai thác, dòng tiền, hiệu quả kinh doanh, nghĩa vụ nợ, tài sản vô hình và nhiều yếu tố khác.

Đơn vị thẩm định giá doanh nghiệp phục vụ M&A, trái phiếu và tái cấu trúc tài chính uy tín

Thẩm Định Giá Hoàng Quân – Chi nhánh Đà Nẵng cung cấp dịch vụ thẩm định giá doanh nghiệp phục vụ M&A, trái phiếu và tái cấu trúc tài chính cho doanh nghiệp, nhà đầu tư và các tổ chức có nhu cầu xác định giá trị doanh nghiệp một cách độc lập, khách quan.

Với hơn 24 năm kinh nghiệm, hệ thống hơn 50 chi nhánh - PGD trên toàn quốc cùng đội ngũ thẩm định viên có thẻ hành nghề theo quy định của Bộ Tài chính, Thẩm Định Giá Hoàng Quân Đà Nẵng có kinh nghiệm triển khai nhiều loại hình thẩm định giá doanh nghiệp và tài sản.

Đối với các hồ sơ M&A, chúng tôi tập trung phân tích giá trị doanh nghiệp trên nhiều góc độ, từ tài sản, tình hình tài chính, khả năng tạo dòng tiền đến các yếu tố thị trường và rủi ro có thể ảnh hưởng đến giá trị.

Đối với nhu cầu liên quan đến trái phiếu hoặc tái cấu trúc tài chính, phạm vi thẩm định có thể được xây dựng phù hợp với mục đích sử dụng kết quả, giúp khách hàng có thêm cơ sở khi đánh giá tài sản, doanh nghiệp và phương án tài chính.

Thẩm Định Giá Hoàng Quân Đà Nẵng cam kết

• Chứng thư uy tín, được hơn 85% Ngân hàng - tổ chức tín dụng tại Việt Nam chấp thuận và sử dụng làm cơ sở cấp vay vốn tín dụng.
• Thấu hiểu mong muốn được tối ưu về giá trị tài sản của đối tác - khách hàng nhằm thực hiện các mục đích cụ thể.
• Kinh nghiệm thẩm định giá thực tế phong phú. Thẩm định giá Hoàng Quân đã định giá thành công hàng nghìn loại hình bất động sản, dự án đầu tư, thiết bị máy móc, tài nguyên, doanh nghiệp… trên toàn quốc.
• Quy trình thẩm định giá nhanh nhờ áp dụng chuyển đổi số vào quy trình thẩm định, phát hành, lưu trữ dữ liệu.
• Bảo hành giá trị 12 tháng sau thẩm định.
• Phí thẩm định tối ưu - cạnh tranh nhờ mạng lưới CN - PGD rộng khắp giúp tối ưu chi phí khảo sát, đi lại.
• Bảo mật thông tin khách hàng 100%.

Kết luận

Nếu doanh nghiệp đang cần thẩm định giá doanh nghiệp phục vụ M&A, trái phiếu, tái cấu trúc tài chính, chuyển nhượng vốn hoặc tìm kiếm nhà đầu tư, việc lựa chọn đơn vị thẩm định giá có năng lực, độc lập và kinh nghiệm là bước quan trọng để đảm bảo kết quả có cơ sở và phù hợp với mục đích sử dụng.

Liên hệ Thẩm Định Giá Hoàng Quân Đà Nẵng để được tư vấn dịch vụ thẩm định giá doanh nghiệp trên toàn quốc.

• Hotline: 0901 300 949
• Website: hqadanang.com.vn